Μέρος B – Στρατηγικές υποστήριξης και διάφορες προσεγγίσεις στην κοινωνική εργασία

1. Μαθησιακοί στόχοι:
- Παροχή διαφόρων στρατηγικών και προσεγγίσεων στην κοινωνική εργασία
- Αύξηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων των εθελοντών για την υποστήριξη των αναγκών των οικογενειών προσφύγων στην κοινωνική εργασία
2. Κοινωνική εργασία και οι ανάγκες ενσωμάτωσης των προσφύγων στη ζωή της χώρας υποδοχής
Η κοινωνική εργασία παρέχει συναισθηματική και κοινωνική υποστήριξη, στον τομέα αυτό έχει ως στόχο να βοηθήσει τους πρόσφυγες να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που προκύπτουν από τα προβλήματα των μεταναστευτικών πολιτικών και τις συνέπειες που προκύπτουν από την πορεία μετανάστευσης. Σύμφωνα με αυτά, η κοινωνική εργασία που απευθύνεται στους πρόσφυγες μπορεί να συγκεντρωθεί σε διάφορους τίτλους που προσδιορίζονται παρακάτω.
  • Υποστήριξη βασικών αναγκών
  • Επέμβαση σε καταστάσεις κρίσης
  • Πολεμικά και προσφυγικά τραύματα
  • Διαχείριση περιπτώσεων με παραπομπές στις υπηρεσίες κοινωνικών υπηρεσιών
  • Συμβουλευτική και υποστήριξη ψυχικής υγείας
  • Γλωσσική υποστήριξη
  • Εκπαιδευτική βοήθεια
  • Βοήθεια στην αναζήτηση εργασίας και με ζητήματα απασχόλησης
  • Ενσωμάτωση με τους εγκατεστημένους κατοίκους στην περιοχή
  • Στέγαση
  • Πολιτισμικός αποπροσανατολισμός
  • Μοναξιά
  • Προσαρμογή στη νέα κοινότητα και στις πολιτισμικές νόρμες
  • Πρόνοια για την προστασία των παιδιών
  • Κατάχρηση ουσιών
Λαμβάνοντας υπόψη τους τίτλους, ένα από τα κοινωνικά προβλήματα των μεταναστών είναι η αναζήτηση στέγασης. Οι μετανάστες απευθύνονται σε κοινωνικούς λειτουργούς όταν αναζητούν στέγαση επειδή αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του γλωσσικού φραγμού, καθώς και έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με τις δυνατότητες αναζήτησης στέγασης. Επιπλέον, υπάρχει μια αρνητική στερεοτυπική αντίληψη για τους αλλοδαπούς σε βάρος των προσφύγων.

Το δεύτερο κοινωνικό πρόβλημα των μεταναστών είναι το πρόβλημα της απασχόλησης. Αποτελέσματα έρευνας έχουν δείξει ότι οι μετανάστες δεν γνωρίζουν σε ποια αρχή πρέπει να υποβάλουν αίτηση για μια θέση εργασίας, γνωρίζοντας ελάχιστα βασικά στοιχεία της γλώσσας της χώρας υποδοχής, δεν μπορούν να συντάξουν βιογραφικό σημείωμα και αντιμετωπίζουν, επίσης, την έλλειψη δεξιοτήτων προετοιμασίας βιογραφικού σημειώματος. Η κοινωνική εργασία είναι ένας τρόπος υποστήριξης των προσφύγων ώστε να είναι σε θέση να προετοιμάσουν τα βιογραφικά τους, παρέχει πληροφορίες για το πώς να ετοιμάσουν μια επιτυχημένη συνοδευτική επιστολή, να αναζητήσουν θέσεις εργασίας, να έρθουν σε επαφή με πιθανούς εργοδότες και, αν χρειαστεί, να συνοδεύσουν τους μετανάστες σε συναντήσεις με τους εργοδότες.

Το τρίτο κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες είναι ένα οικονομικό πρόβλημα. Τα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι η οικονομική κατάσταση των μεταναστών είναι συχνά δύσκολη, ιδιαίτερα εκείνων που έρχονται με τις οικογένειές τους (παιδιά), επειδή το κόστος ζωής τους είναι συνήθως υψηλότερο: χρειάζονται μεγαλύτερα καταλύματα και πόρους για την εκπαίδευση των παιδιών τους κ.ο.κ. Οι μετανάστες που επιθυμούν να παρακολουθήσουν ένα εντατικό γλωσσικό μάθημα, έχουν περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες, γιατί μετά την άφιξή τους σε μια νέα χώρα, πρέπει πρώτα απ’ όλα να βρουν στέγη και δουλειά, ενώ οι μισθοί τους δεν τους επιτρέπουν να πληρώσουν για το γλωσσικό μάθημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η κοινωνική εργασία θα πρέπει να επιστρατεύει εθελοντές για να οργανώνουν δραστηριότητες για τα παιδιά μετανάστες. Έτσι, οι πρόσφυγες δεν θα χρειάζονται επιπλέον χρήματα για τη γλωσσική εκμάθηση.

Το τέταρτο κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες είναι νομικής φύσεως. Η έρευνα έχει δείξει ότι οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν προβλήματα επικύρωσης της νόμιμης παραμονής τους στις χώρες υποδοχής. Τα προβλήματα αυτά οφείλονται στην άγνοια των δικαιωμάτων των προσφύγων και στην έλλειψη πληροφόρησης σε αυτόν τον τομέα. Παρόλο που το προσωπικό που παρέχει νομική υποστήριξη προσπαθεί να εξηγήσει στους πρόσφυγες ποια δικαιώματα έχουν, οι πρόσφυγες δυσκολεύονται να κατανοήσουν λόγω του γλωσσικού φραγμού. Επίσης, οι πρόσφυγες δεν κατανοούν τις νομικές συνέπειες της νομικής αμέλειας.

Ένα άλλο κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες είναι η έλλειψη πρόσβασης σε πληροφορίες, η οποία είναι σημαντική για τους πρόσφυγες, ιδιαίτερα η πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε σε αυτόν τον τομέα έχουν δείξει ότι οι πρόσφυγες αισθάνονται την έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με τη διαβίωση στη χώρα υποδοχής. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να παρέχονται μέσω της κοινωνικής εργασίας διάφορες πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: σύστημα δημόσιας συγκοινωνίας, εταιρείες τηλεπικοινωνιών χαμηλού κόστους, δωρεάν εκπαίδευση, ευκαιρίες επαγγελματικής εκπαίδευσης, υγεία και κοινωνική πρόνοια, ευκαιρίες απασχόλησης.

Οι εθελοντές που εργάζονται με πρόσφυγες πρέπει να κατανοήσουν τη βασική έννοια της ενσωμάτωσης προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των προσφύγων και να συνοψίσουν τις εθελοντικές τους εμπειρίες.

Φύλλο εργασίας 1:
Σενάριο Παραμονής Μακράς Διάρκειας

Πρόσβαση σε παραμονή μακράς διάρκειας: σενάριο καλύτερης περίπτωσης

Σύντομα μετά την άφιξη, οποιοσδήποτε προσωρινός κάτοικος έχει το δικαίωμα να εγκατασταθεί μόνιμα στη χώρα, εάν εξασφαλίσει βασικό νόμιμο εισόδημα, υπακούει στο νόμο και, αν είναι απαραίτητο, βελτιώσει τις γλωσσικές δεξιότητές του.

Όλοι οι μετανάστες που έχουν την επιλογή να υποβάλουν αίτηση για παραμονή μακράς διάρκειας, έχουν πρόσβαση σε δωρεάν γλωσσικά μαθήματα και σε υλικά μελέτης.

Για τον αιτούντα, η διαδικασία είναι σύντομη και σχεδόν δωρεάν.

Σε περίπτωση απόρριψης αίτησης παραμονής μακράς διάρκειας, ο μετανάστης διατηρεί το πλήρες δικαίωμα να ασκήσει έφεση. Εάν γίνει αποδεκτός, το καθεστώς του είναι ασφαλές ως μόνιμου κατοίκου.

Αντιμετωπίζονται ισότιμα, με τα ίδια δικαιώματα και ευθύνες στις περισσότερες πτυχές της ζωής όπως και οι άλλοι υπήκοοι.

Απαντήστε τις πιο κάτω ερωτήσεις:
Ποιες κατηγορίες μεταναστών μπορούν να εγκατασταθούν στη χώρα σας; Είναι η μόνιμη παραμονή ανοικτή σε όλους τους πρόσφυγες που πληρούν την προϋπόθεση συνήθους διαμονής ή μόνο σε επιλεγμένες κατηγορίες (π.χ. πρόσφυγες με υψηλό μορφωτικό και επαγγελματικό υπόβαθρο)
Ποια είναι τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες αν θέλουν να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα σας; Μπορείτε να σκεφτείτε κάποια λύση σε αυτά τα προβλήματα;


Άσκηση 1: Τι πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι νεοαφιχθέντες για τη χώρα σας; Τουλάχιστον 3 γεγονότα

Κανόνες συμπεριφοράς: χαιρετισμοί, «κοινωνική απόσταση», συναισθήματα και χαμόγελο
Αργίες και πολιτισμικές παραδόσεις (αναφέρετε τουλάχιστον 4)
Εθνικές αξίες
Ιστορικά γεγονότα


Φύλλο εργασίας 2:
Ερωτηματολόγιο Ημιτελών Προτάσεων: Προβληματιστείτε για μια από τις εμπειρίες σας ως εθελοντής με έναν πρόσφυγα

1. Ο λόγος μετανάστευσης του πρόσφυγα ήταν:
2. Ο πρόσφυγας συνάντησε και έλαβε υποστήριξη από:
3. Ο πρόσφυγας ήρθε σε επαφή με τα ακόλουθα τοπικά ιδρύματα:
4. Ο πρόσφυγας αντιμετώπισε τα ακόλουθα προβλήματα:
5. Ο πρόσφυγας συνεισέφερε τις ακόλουθες δυνατότητες/ικανότητες/πόρους στην κοινωνία υποδοχής:
6. Το μότο του νεοαφιχθέντα είναι:
3. Βέλτιστες πρακτικές, προτεινόμενες πρωτοβουλίες, προσεγγίσεις και στρατηγικές για την κοινωνική εργασία
3.1 Μοναξιά, Προσαρμογή στη νέα κοινότητα και στις πολιτισμικές νόρμες, πολιτισμικός αποπροσανατολισμός, υποστήριξη βασικών αναγκών

The “Next Door Family” («Η οικογένεια της διπλανής πόρτας») λαμβάνει χώρα στην Πορτογαλία κάθε χρόνο από το 2012. Υπήρξαν πολλές δημόσιες και ιδιωτικές οντότητες που έχουν οριστεί για την εφαρμογή σε τοπικό επίπεδο όλες τις χρονιές. Για τον σκοπό αυτό, καθορίστηκε μια μεθοδολογία υποστήριξης που ενσωματώνει 10 βήματα για την επιτυχή εφαρμογή της. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα https://www.acm.gov.pt/-/familia-do-lado

Love-Europe Αυτή η εφαρμογή βοηθά τους πρόσφυγες και τους νεοαφιχθέντες να βρουν τις πληροφορίες που χρειάζονται περισσότερο. Η εφαρμογή παρέχει πολλές τοποθεσίες σε διάφορες χώρες: είναι διαθέσιμη προς το παρόν στην Αυστρία, τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη, τη Γαλλία, τη Γερμανία στην Ολλανδία, τη Μάλτα, την Πορτογαλία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο. https://love-europe.org/app/

Η Ύπατη Αρμοστεία για τη Μετανάστευση (ACM, I.P.) δημιούργησε δύο κανάλια επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης και συμμετοχής, για να διευκολύνει την πρόσβαση των μεταναστών και των προσφύγων σε υπηρεσίες που προωθούνται από το ινστιτούτο: η εφαρμογή MY CNAIM και το Migrant Forum. Οι δύο πλατφόρμες είναι διαθέσιμες στα Πορτογαλικά, στα Αγγλικά και στις Αραβικές γλώσσες https://forummigrante.acm.gov.pt/?lang=en /

3.2 Επιχειρηματικότητα, απασχόληση, βοήθεια με την αναζήτηση εργασίας και με ζητήματα απασχόλησης

Το Open kitchen είναι μια μοναδική και η πιο δημοφιλής αγορά τροφίμων στη Σλοβενία, που φέρνει την καινοτομία τοπικών και ξένων σεφ και μαγείρων στη σλοβενική γαστρονομική σκηνή από το 2013. Έχει γίνει μια τακτική εκδήλωση της Λιουμπλιάνα και κάθε ηλιόλουστη Παρασκευή από νωρίς την άνοιξη μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου, οι τοπικοί και ξένοι προμηθευτές τροφίμων προσελκύουν επισκέπτες για να δοκιμάσουν τοπική και διεθνή κουζίνα. Η αγορά τροφίμων ενσωματώνει τους μετανάστες ως σεφ και προσωπικό υποστήριξης, παρουσιάζοντας μαγειρικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά των χωρών καταγωγής τους. Οι υψηλότερες ευκαιρίες απασχόλησης και η επιχειρηματικότητα είναι, επίσης, σημαντικά γεγονότα που συσχετίζουν την αγορά αυτή με τους μετανάστες, οι οποίοι αισθάνονται πιο έντονα ότι ανήκουν. Επισκεφθείτε τον σύνδεσμο για καλύτερη κατανόηση: http://www.odprtakuhna.si/en/

TERN (The Entrepreneurial Refugee Network) [Το Επιχειρηματικό Δίκτυο Προσφύγων])είναι ένα κοινωνικό και μη κερδοσκοπικό εγχείρημα, που είναι καταγεγραμμένο ως εταιρεία κοινοτικού ενδιαφέροντος περιορισμένης ευθύνης στο Ηνωμένο Βασίλειο. http://www.wearetern.org

3.3 Καταλύματα/ Στέγαση
Στην ακόλουθη ιστοσελίδα μπορείτε να πληροφορηθείτε για την παροχή βοήθειας για μια ομαλή διαδικασία επανεγκατάστασης:
Refugees-Welcome.net

3.4 Επέμβαση σε καταστάσεις κρίσης, πολεμικά και προσφυγικά τραύματα
Το Paprus είναι μια καλή πρακτική για αυτούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας και αναζητούν πόρους και μεθοδολογίες για να προσελκύσουν νέους πρόσφυγες και μετανάστες. Παρέχει διάφορα τμήματα και υλικά σε αυτή την ιστοσελίδα τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα και δωρεάν. Ένα από αυτά τα τμήματα αποσκοπεί στην παροχή Ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για Νέους Πρόσφυγες, στην Πρόληψη της κατάχρησης και την Προστασία των Νέων Προσφύγων και Αιτούντων Άσυλο.

H γνωστική συμπεριφορική θεραπεία για τους πρόσφυγες, εφαρμόζεται από τους ειδικούς στις κλινικές ή τους κοινωνικούς λειτουργούς στους πρόσφυγες που έχουν συμπτώματα τραυματικού στρες.

Η αφηγηματική θεραπεία είναι μια μέθοδος θεραπείας που διαχωρίζει ένα άτομο από το πρόβλημά του. Ενθαρρύνει τους ανθρώπους να βασίζονται στις δικές τους δεξιότητες για να ελαχιστοποιούν τα προβλήματα που υπάρχουν στη ζωή τους. Σε όλη μας τη ζωή οι προσωπικές εμπειρίες γίνονται προσωπικές ιστορίες. Οι άνθρωποι δίνουν σε αυτές τις ιστορίες νόημα και οι ιστορίες συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ταυτότητας ενός ατόμου. Η αφηγηματική θεραπεία αξιοποιεί τη δύναμη αυτών των ιστοριών για να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανακαλύψουν τον σκοπό της ζωής τους.

Dieser Ansatz wird auch als Erzählmethode für Menschen mit Migrationshintergrund eingesetzt.
Αυτή η προσέγγιση τυγχάνει επίσης αξιοποίησης ως μεθοδολογία αφήγησης για άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο. ‘Εχει αξιοποιηθεί στο πλαίσιο του έργου LISTEN
https://listen.bupnet.eu, που στοχεύει στη χρήση της «εφαρμοσμένης αφήγησης», που σημαίνει «αφήγηση» χωρίς «επαγγελματίες» αφηγητές, με πολλές μορφές και λειτουργίες, ως εκπαιδευτική προσέγγιση για αυτούς που δουλεύουν με πρόσφυγες. Αξιοποιείται είτε για την υποστήριξη της εκμάθησης γλωσσών ή για την ανταλλαγή πολιτισμικών διαφορών, τη δημιουργία οραμάτων, κ.λπ.

3.5 Γλωσσική υποστήριξη
Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει αναπτύξει την εργαλειοθήκη που παρουσιάζεται σε αυτή την ιστοσελίδα (διαθέσιμη σε εφτά γλώσσες) για την υποστήριξη των κρατών μελών στις προσπάθειές τους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που προκύπτουν από τις πρωτοφανείς μεταναστευτικές ροές. Αναπτύχθηκε ως μέρος του έργου LIAM του μεγάλου προγράμματος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη γλωσσική πολιτική.

Το Edraak είναι μια διαδικτυακή εκπαιδευτική πλατφόρμα που απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους όλων των ηλικιών, καθώς και σε ενήλικες εκπαιδευόμενους και έχει αναπτυχθεί κυρίως για την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής (ΜΕΝΑ).
4. Στρατηγικές υποστήριξης και διάφορες προσεγγίσεις της κοινωνικής εργασίας 1

4.1 Επίλυση προβλήματος

1. Ορισμός προβλήματος Διαχωρίστε το γεγονός από τη γνώμη Καθορίστε τις υποκείμενες αιτίες

Συμβουλευτείτε κάθε εμπλεκόμενη ομάδα για πληροφορίες

Δηλώστε συγκεκριμένα το πρόβλημα

Προσδιορίστε ποιο πρότυπο ή προσδοκία παραβιάζεται

Προσδιορίστε σε ποια διαδικασία βρίσκεται το πρόβλημα

Αποφύγετε να προσπαθήσετε να λύσετε το πρόβλημα χωρίς δεδομένα
2. Εναλλακτικές λύσεις Αναβάλλετε αρχικά τις εναλλακτικές λύσεις αξιολόγησης

Συμπεριλάβετε όλα τα εμπλεκόμενα άτομα στη δημιουργία εναλλακτικών λύσεων

Καθορίστε εναλλακτικές λύσεις συμβατές με τους οργανωτικούς στόχους

Καθορίστε βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες εναλλακτικές λύσεις

Κάντε έναν καταιγισμό ιδεών

Ψάξτε εναλλακτικές λύσεις που μπορεί να λύσουν το πρόβλημα
3. Αξιολόγηση και επιλογή λύσης Αξιολογήστε εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με ένα πρότυπο στόχο

Αξιολογήστε όλες τις εναλλακτικές λύσεις χωρίς προκατάληψη

Αξιολογήστε εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τους καθορισμένους στόχους

Αξιολογήστε τόσο τα αποδεδειγμένα όσο και τα πιθανά αποτελέσματα

Δηλώστε ρητά την επιλεγμένη εναλλακτική λύση
Εφαρμογή και ανατροφοδότηση της λύσης Σχεδιάστε και εφαρμόστε πιλοτική δοκιμή της επιλεγμένης εναλλακτικής λύσης

Συγκεντρώστε πληροφορίες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη

Ζητήστε αποδοχή ή συναίνεση από όλους τους ενδιαφερόμενους

Καθιέρωση συνεχών μέτρων και παρακολούθησης

Αξιολογήστε τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα με βάση την τελική λύση



1 https://asq.org/quality-resources/problem-solving

4.2 Μοντέλο παρέμβασης σε καταστάσεις κρίσης

Στρατηγικής ανάπτυξης και εφαρμογής του μοντέλου παρέμβασης σε καταστάσεις κρίσης
  • Μια ανθρωπιστική και ανθρωποκεντρική αντίδραση στις ανάγκες κοινωνικής μέριμνας των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα και την επίλυση των αποφάσεων, προκειμένου να κατανοήσουν την προσέγγιση που βασίζεται στο ανθρώπινο δικαίωμα και να παρακολουθήσουν αυτά τα βίντεο




    Το βίντεο σχετικά με τη σκέψη που εστιάζει στη λύση



  • Σεβασμός στην πολιτιστική ταυτότητα και τις εμπειρίες των προσφύγων
    Το βίντεο για την πολιτιστική ταυτότητα


    Πέρα από την εμπειρία σας, μπορείτε να ελέγξετε αυτόν τον σύνδεσμο αν ακούσετε περισσότερη εμπειρία του πρόσφυγα
    https://www.unhcr.org/stories.html

  • Μη διακριτική μεταχείριση και προώθηση της ισότητας
    Το βίντεο σχετικά με τις προκαταλήψεις και τις διακρίσεις:


  • Λήψη αποφάσεων έγκαιρης και διαφανούς και εμπλέκει τους ανθρώπους ή τους υποστηρικτές τους όσο το δυνατόν πληρέστερα στη διαδικασία

    Το βίντεο με τον τίτλο Πέντε βήματα για να γίνει συνήγορος


  • Προώθηση της κοινωνικής ένταξης και της ανεξαρτησίας
    Μπορείτε να ελέγξετε τα βίντεο σχετικά με την κοινωνική ένταξη και την ανεξαρτησία




  • Μια ολιστική προσέγγιση
    Υπάρχει ένας σύνδεσμος που εξηγεί την ολιστική προσέγγιση, ειδικά στην εκπαίδευση.